(Με αυτήν την ανάρτηση ολοκληρώνεται το θέμα μας)
Τα Οφέλη του Να Είσαι
Αλλά όλα αυτά είναι πολύ παραπλανητικά. Σε ψυχολογικό και πνευματικό επίπεδο, είναι εξαιρετικά ωφέλιμο για εμάς να περνάμε χρόνο υπάρχοντας. Μας επιτρέπει να αναζωογονούμε τις ενέργειές μας, να επαναπροσδιορίζουμε τον εαυτό μας και να ξανακερδίζουμε την αίσθηση της ευημερίας και της σύνδεσης με τον κόσμο γύρω μας. Και ακόμη και από την άποψη της επίτευξης, η χαλάρωση και το «να μην κάνεις τίποτα» μπορεί να είναι εξαιρετικά επωφελή. Οι κατάσταση του να είσαι και η αδράνεια επιτρέπουν στις δημιουργικές δυνατότητες του νου να εκδηλωθούν. Επιτρέπουν τη ροή ιδεών και εμπνεύσεων. Σε αυτές τις καταστάσεις είναι που οι ιδέες μας έρχονται ξαφνικά, φαινομενικά από το πουθενά - όταν οι στιχουργοί έχουν ιδέες για τραγούδια, όταν οι συγγραφείς έχουν ιδέες για ιστορίες, όταν οι επιστήμονες «βλέπουν» ξαφνικά τις απαντήσεις σε προβλήματα που τους βασανίζουν, όταν οι εφευρέτες έχουν ιδέες για νέες εφευρέσεις. Αυτές οι δημιουργικές δυνατότητες συνήθως εμποδίζονται από την απασχολησιμότητα του νου και της ζωής μας. Προκειμένου να αναδυθούν, τόσο η ζωή όσο και ο νους μας πρέπει να είναι σχετικά άδεια και ήσυχα.

Αυτός είναι ο λόγος που πολλές - ίσως οι
περισσότερες - από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις, εφευρέσεις και δημιουργικές
ιδέες στην ανθρώπινη ιστορία δεν έχουν προκύψει από τη «σκληρή δουλειά» ή τη
συνεχή λογική σκέψη, αλλά μην κάνοντας τίποτα. Δηλαδή, έχουν συμβεί κατά κύριο
λόγο τυχαία ή με ασυνείδητη διαίσθηση, σε καταστάσεις χαλάρωσης.
Ο φυσικός Νεύτωνας περιέγραψε πώς η «έννοια της
βαρύτητας ήρθε στο μυαλό του» όταν καθόταν «σε στοχαστική διάθεση» και είδε ένα
μήλο να πέφτει από ένα δέντρο. (Το μήλο δεν έπεσε επάνω του, όπως πιστεύεται
ευρέως.) Η έννοια της γεωμετρίας συντεταγμένων ήλθε ξαφνικά στον Rene Descartes
όταν ήταν μισο-κοιμισμένος στο κρεβάτι, βλέποντας μια μύγα να τριγυρίζει στο
δωμάτιο. Ο James Watt έλυσε το πρόβλημα της απώλειας θερμότητας στις
ατμομηχανές ενώ περπατούσε σε ένα πάρκο, μια ιδέα που οδήγησε στη βιομηχανική
επανάσταση. («Δεν είχα πάει πέρα από το γήπεδο του γκολφ, όταν το όλο θέμα τακτοποιήθηκε μέσα στο μυαλό μου», ο
Watt έγραψε.) Και ως ένα τελευταίο παράδειγμα, ο φυσικός Nils Bohr κατάφερε να κερδίσει
το Νόμπελ, ενώ ήταν αναίσθητος. Ενώ κοιμόταν, ονειρεύτηκε ότι είδε τον πυρήνα
του ατόμου, με τα ηλεκτρόνια να περιστρέφονται γύρω του, ακριβώς όπως το ηλιακό
μας σύστημα με τον ήλιο και τους πλανήτες - και έτσι «ανακάλυψε» τη δομή του
ατόμου.
Είναι αλήθεια ότι αυτές οι ιδέες συνήθως δεν εμφανίζονται εντελώς από το πουθενά - σε πολλές περιπτώσεις, οι επιστήμονες είχαν βασανιστεί πολύ με τα θέματα πριν από την τελική «αχα» στιγμή. Αλλά σίγουρα οι επιστήμονες έπρεπε να επιτρέψουν στον εαυτό τους να χαλαρώσει και στο μυαλό τους να αδειάσει και να ησυχάσει για να παρουσιαστούν αυτές οι λύσεις.
Ένα μεγάλο ποσοστό των
μεγάλων έργων τέχνης του κόσμου επίσης εμπνεύστηκαν και σχεδιάστηκαν σε στιγμές
χαλαρής αδράνειας. Το πιο ακουσμένο τραγούδι όλων των εποχών, το «Yesterday» (= Χθες) από τους Beatles, το «άκουσε»
ο Paul McCartney καθώς ξυπνούσε ένα πρωί. Η μελωδία σχηματίστηκε πλήρως στο
μυαλό του και πήγε κατευθείαν στο πιάνο στην κρεβατοκάμαρά του για να βρει τις
χορδές για να το παίξει και αργότερα βρήκε λέξεις για να ταιριάξει στη μελωδία.
Ο Μότσαρτ περιέγραψε πως οι μουσικές του ιδέες «ρέουν καλύτερα και πιο άφθονα»
όταν ήταν μόνος του «ταξιδεύοντας μέσα σε μια άμαξα ή περπατώντας μετά από ένα
καλό γεύμα ή κατά τη διάρκεια της νύχτας όταν δεν μπορώ να κοιμηθώ ... Από πού
και πώς έρχονται δεν ξέρω ούτε μπορώ να τις αναγκάσω». Ομοίως, ο Τσαϊκόφσκι
περιέγραψε πώς η ιδέα μιας σύνθεσης συνήθως έρχονταν «ξαφνικά και
απροσδόκητα... Εγκαθίσταται με εξαιρετική δύναμη και ταχύτητα, φυτρώνει μέσα
από τη γη, βγάζει κλαδιά και φύλλα και τελικά ανθίζει». Παρομοίως, πολλοί
συγγραφείς και ποιητές έχουν μιλήσει για μια «μούσα» ή «δαίμονα» που είναι η
πηγή της δημιουργικότητας, η οποία είναι πέρα από τον συνειδητό έλεγχο τους και τους δίνει έμπνευση.
Μια Νέα Στάση Απραξίας
Όλα αυτά δείχνουν ότι έχουμε τη λάθος στάση
απέναντι στο «να μην κάνουμε τίποτα». Ίσως πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε
τη χαλάρωση και την αδράνεια με τόσο αρνητικό φως και να αρχίσουμε να τις
θεωρούμε ουσιαστικές - όχι μόνο για την ευημερία μας, αλλά και για τη
δημιουργικότητά μας και ακόμη και την παραγωγικότητά μας.
Οι μεγάλες ιδέες και ενοράσεις δεν προέρχονται από
τη σκέψη ή τη δραστηριότητα - συνήθως έρχονται μέσα από εμάς, όταν είμαστε
αρκετά χαλαροί. Έρχονται όταν είμαστε ανοιχτοί σε αυτές, και το να σκεφτόμαστε
και να κάνουμε συνήθως μας κλείνουν.
Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε πρόοδος - προσωπική,
πνευματική ή δημιουργική ανάπτυξη, συλλογική οικονομική ή πολιτική εξέλιξη -
δεν βρίσκεται στην περισσότερη δραστηριότητα, την πιο σκληρή δουλειά ή τις
περισσότερες ώρες εργασίας. Αν υπάρχει κάπου, είναι στη περισσότερη χαλάρωση,
περισσότερο ελεύθερο χρόνο, περισσότερο άδειο χρόνος για να μην κάνεις τίποτα.
Εφόσον εξασφαλίζουμε ότι γεμίζουμε τον ελεύθερο αυτό χρόνο με το να είμαστε
παρά με το να κάνουμε, μπορεί να διαπιστώσουμε ότι αυτό μας μεταμορφώνει από
κουρασμένα αυτόματα σε πιο ευτυχισμένες , πιο δημιουργικές και καινοτόμες υπάρξεις,
που συμβάλλουν περισσότερο στον κόσμο.
Του Steve Taylor Ph.D

















