Ενώ μια τάση προς την ολότητα είναι φυσική και υπάρχει σε όλους, ο κάθε ένας από εμάς γιατρευόμαστε με τον δικό μας τρόπο. Κάποιοι άνθρωποι γιατρεύονται επειδή έχουν δουλειά να κάνουν. Άλλοι γιατρεύονται επειδή έχουν απαλλαγεί από τη δουλειά τους και τις πιέσεις και προσδοκίες που οι άλλοι έχουν από αυτούς. Κάποιοι χρειάζονται μουσική, άλλοι χρειάζονται σιωπή, κάποιοι χρειάζονται ανθρώπους γύρω τους, άλλοι γιατρεύονται μόνοι. Πολλά διαφορετικά πράγματα μπορούν να ενεργοποιήσουν και να δυναμώσουν τη δύναμη της ζωής μέσα μας. Για τον καθένα από εμάς υπάρχουν συνθήκες γιατρειάς που είναι τόσο μοναδικές όσο τα δακτυλικά αποτυπώματα. Μερικές φορές οι άνθρωποι με ρωτούν τι κάνω στις συνεδρίες μου με τους ασθενείς. Συχνά απλά θυμίζω στους ανθρώπους την δυνατότητα της γιατρειάς και μελετώ τον δικό τους τρόπο γιατρειάς μαζί τους.
Πριν λίγο καιρό ένας νέος άντρας μου παραπέμφθηκε από ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα απεικόνισης για ανθρώπους με καρκίνο. Παρά μια διάγνωση κακοήθους μελανώματος, είχε υπάρξει τόσο λίγο κινητοποιημένος ώστε μόνον έναν μήνα αφού ολοκλήρωσε την εντατική εκπαίδευση, δεν μπορούσε να θυμηθεί να κάνει τον καθημερινό διαλογισμό απεικόνισης. Η παραπομπή ήταν ξεκάθαρη: Ίσως κατόρθωνα να αναστρέψω τις αυτό-καταστροφικές του τάσεις και να τον ενθαρρύνω να παλέψει για την ζωή του.
Ο Τζιμ ήταν ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας σε ένα μεγάλο αεροδρόμιο. Ήταν ένας κλειστός και ήσυχος άνθρωπος που θα μπορούσε να θεωρηθεί ντροπαλός μέχρι να παρατηρήσεις την σταθερότητα στα μάτια του. Μου είπε με αμηχανία ότι ήταν ο μόνος στην τάξη απεικόνισης που δεν μπορούσε να τηρήσει το πρόγραμμα. Δεν καταλάβαινε γιατί. Μιλήσαμε για λίγο σχετικά με τα σχέδια του για την ζωή του και την αντίδραση του στην διάγνωση του. Αναμφίβολα τον ενδιέφερε πολύ να γίνει καλά. Απολάμβανε τη δουλειά του, αγαπούσε την οικογένεια του, προσδοκούσε να μεγαλώσει τον μικρό του γιό. Όχι πολύ αυτό-καταστροφή μέχρι εδώ. Του ζήτησα λοιπόν να μου πει για την απεικόνιση του.
Για απάντηση ξεδίπλωσε ένα σχέδιο ενός καρχαρία. Το στόμα του καρχαρία ήταν τεράστιο και ανοικτό και γεμάτο με κοφτερά, μυτερά δόντια. Επί δεκαπέντε λεπτά τρεις φορές την ημέρα έπρεπε να φαντάζεται χιλιάδες από μικρούς καρχαρίες να κυνηγούν καθώς περνούσαν μέσα από το σώμα του, επιτιθέμενοι με αγριότητα και καταστρέφοντας ό,τι καρκινικά κύτταρα έβρισκαν. Επρόκειτο για ένα αρκετά παραδοσιακό σχέδιο φανταστικής απεικόνισης του ανοσοποιητικού συστήματος, που συστήνεται από πολλά βιβλία αυτό-βοήθειας και χρησιμοποιείται από αμέτρητους ανθρώπους. Τον ρώτησα τι φαινόταν να τον εμποδίζει να κάνει τον διαλογισμό. Με έναν αναστεναγμό, είπε ότι τον είχε βρει βαρετό.
Η εκπαίδευση είχε πάει στραβά για αυτόν από την αρχή. Την πρώτη ημέρα, είχε ζητηθεί στην τάξη να βρουν μιαν εικόνα για το ανοσοποιητικό σύστημα. Στην συζήτηση που ακολούθησε, είχε ανακαλύψει ότι δεν είχε το «σωστό» είδος εικόνας. Ολόκληρη η τάξη και η ψυχολόγος/συντονίστρια είχαν εργαστεί μαζί του μέχρι που κατέληξε σε αυτόν τον καρχαρία. Κοίταξα το σχέδιο πάνω στα πόδια του. Η αντίθεση μεταξύ του σχεδίου και αυτού του κλειστού ανθρώπου ήταν εντυπωσιακή.
Περίεργη, ρώτησα ποια ήταν η πρώτη του εικόνα. Κοιτάζοντας μακριά, είπε μέσα από τα δόντια του, «Όχι άγρια αρκετά». Ήταν ένα γατόψαρο. Αυτό μου κίνησε το ενδιαφέρον. Δεν γνώριζα τίποτα για τα γατόψαρα, δεν είχα καν ποτέ δει ένα, και κανείς δεν είχε ποτέ μιλήσει για αυτά στον θεραπευτικό αυτό ρόλο μέχρι τότε. Με όλο και μεγαλύτερο ενθουσιασμό περιέγραψε τι κάνουν τα γατόψαρα μέσα στο ενυδρείο. Αντίθετα με άλλα πιο επιθετικά και ανταγωνιστικά ψάρια, τρέφονται στον βυθό, κοσκινίζοντας την άμμο μέσα από τα βράγχια τους, αξιολογώντας συνεχώς, διαχωρίζοντας τα άχρηστα από τα μη άχρηστα, τρώγοντας ό,τι δεν υποστηρίζει πιά την ζωή του ενυδρείου. Δεν κοιμούνται ποτέ. Είναι ικανά να παίρνουν πολλές γρήγορες και ακριβείς αποφάσεις. Σαν ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας που ήταν, θαύμαζε την ικανότητα τους να το κάνουν αυτό.
Του ζήτησα να περιγράψει τα γατόψαρα για μένα με λίγες λέξεις. Χρησιμοποίησε λέξεις όπως «ικανά να ξεχωρίζουν, σε επαγρύπνηση, άψογα, διεξοδικά, σταθερά». Και «αξιόπιστα». «Όχι άσχημα», σκέφτηκα.
Μιλήσαμε για λίγο σχετικά με το ανοσοποιητικό σύστημα. Δεν γνώριζε ότι το DNA του κάθε ενός από τα δισεκατομμύρια των κυττάρων φέρει μια ιδιαίτερα ατομική υπογραφή, ένα είδος σχεδιαστή προσωπικού λογότυπου. Τα ανοσοποιητικά μας κύτταρα μπορούν να αναγνωρίζουν το λόγκο του δικού μας DNA και καταστρέφουν όποιο κύτταρο δεν το φέρει. Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι η άμυνα της ταυτότητας μας στο κυτταρικό επίπεδο, συνεχώς περιπολώντας τα Εαυτός/Όχι Εαυτός όρια, διακρίνοντας τι είναι δικό μας από τι είναι άλλος, χωρίς να κοιμούνται ποτέ. Τα καρκινικά κύτταρα έχουν χάσει το λόγκο του DNA. Το υγιές ανοσοποιητικό σύστημα τους επιτίθεται και τα καταστρέφει. Στην πραγματικότητα, ο ασυνείδητος νους του του είχε προσφέρει μια ιδιαίτερα ακριβή απεικόνιση για το ανοσοποιητικό σύστημα.
Ως φοιτήτρια της ιατρικής είχα πάρει μέρος σε μια μελέτη στην οποία μια μικρογραφία, μια μικρή ομάδα από δερματικά κύτταρα, παίρνονταν από ένα άτομο και φυτεύονταν πάνω στο δέρμα ενός δεύτερου ατόμου, και του είπα για αυτά τα πειράματα. Μέσα σε εβδομήντα δύο ώρες, το ανοσοποιητικό σύστημα του δεύτερου ατόμου, ψάχνοντας μέσα στα δισεκατομμύρια των κυττάρων που έφεραν την δική του υπογραφή DNA, έβρισκαν την μικρή αυτή ομάδα κυττάρων η οποία έφερε την λάθος υπογραφή DNA και τα κατέστρεφαν. Περιέγραψα τα πολλά έξυπνα πράγματα που κάναμε για να κρύψουμε ή να καλύψουμε την μικρογραφία. Όσο κι αν προσπαθούσαμε, δεν μπορούσαμε να ξεγελάσουμε το ανοσοποιητικό σύστημα. Κάθε φορά έβρισκε εκείνα τα κύτταρα και τα κατέστρεφε.
Ακόμα φαινόταν να έχει αμφιβολίες. Η δασκάλα και η τάξη είχαν μιλήσει για την σημασία ενός επιθετικού «μαχητικού πνεύματος» και για την «κινητοποίηση του φονιά» της αποτελεσματικής αντικαρκινικής απεικόνισης. Πάλι κοκκίνισε. «Υπάρχει κάτι άλλο?» τον ρώτησα. Γνέφοντας μου είπε ότι τα γατόψαρα γίνονταν μεγάλα σε μέγεθος εκεί όπου ο ίδιος είχε μεγαλώσει, και σε κάποιες περιόδους του χρόνου «διέσχιζαν» τους δρόμους. Όταν ήταν παιδί αυτό του είχε φανεί σαν κάποιο είδος θαύματος και δεν κουράζονταν ποτέ να τα παρακολουθεί. Είχε κρατήσει αρκετά σαν κατοικίδια. «Τζιμ», είπα, «τι είναι ένα κατοικίδιο;» Κοίταξε έκπληκτος. «Λοιπόν, ένα κατοικίδιο είναι κάτι που σε αγαπάει, ό,τι και να γίνει», απάντησε.
Του ζήτησα λοιπόν να περιγράψει περιληπτικά την δική του απεικόνιση. Κλείνοντας τα μάτια, μίλησε για εκατομμύρια γατόψαρων που ποτέ δεν κοιμόταν, που κινούνταν μέσα στο σώμα του, άγρυπνα, ακούραστα, αφοσιωμένα, και ξεχωρίζοντας, εξετάζοντας υπομονετικά κάθε κύτταρο, αφήνοντας εκείνα που ήταν υγιή, τρώγοντας εκείνα που ήταν καρκινικά, κινητοποιημένα από την άνευ όρων αγάπη και αφοσίωση του κατοικίδιου. Νοιάζονταν για το αν εκείνος θα ζούσε ή θα πέθαινε. Ήταν ιδιαίτερος και μοναδικός για εκείνα, όπως ήταν για τον σκύλο του. Άνοιξε τα μάτια του. «Αυτό μπορεί να ακουστεί ανόητο αλλά κάπως αισθάνομαι ότι τους είμαι ευγνώμων για την φροντίδα τους», είπε.
Οι άνθρωποι μπορούν να μάθουν να μελετούν τη δύναμη της ζωής τους με τον ίδιο τρόπο που ένας πολύ καλός κηπουρός μελετά μια τριανταφυλλιά. Κανείς κηπουρός δεν έφτιαξε ποτέ ένα τριαντάφυλλο. Όταν οι ανάγκες της ικανοποιηθούν, η τριανταφυλλιά θα κάνει τριαντάφυλλα. Οι κηπουροί συνεργάζονται και προφέρουν τις συνθήκες οι οποίες ευνοούν αυτό το αποτέλεσμα. Και όπως κάθε ένας που έχει ποτέ κουρέψει μια τριανταφυλλιά γνωρίζει, η ζωή κυλάει μέσα από κάθε τριανταφυλλιά με ελαφρά διαφορετικό τρόπο.
(Απόσπασμα από το βιβλίο της Rachel Naomi Remen, M.D., “Kitchen Table Wisdom”)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου