Η ΚΑΛΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΦΥΣΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΟΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΓΩΙΣΜΟ (Μέρος Β)

 (Με την ανάρτηση αυτή ολοκληρώνεται το θέμα μας)

 

Σύγχρονα Στοιχεία

Υπάρχουν επίσης σημαντικά στοιχεία από σύγχρονες ομάδες κυνηγών-συλλεκτών που ζουν με τον ίδιο τρόπο όπως και τα προϊστορικά ανθρώπινα όντα. (Αυτό δεν σημαίνει όλες τις σύγχρονες ομάδες κυνηγών-συλλεκτών, μόνο οι ομάδες που ασχολούνται με την αναζήτηση τροφής και ζουν έναν τρόπο ζωής «άμεσης επιστροφής» , που σημαίνει ότι δεν αποθηκεύουν τρόφιμα, αλλά καταναλώνουν τους πόρους αμέσως μετά που τους συγκεντρώσουν). Ένα από τα εντυπωσιακά πράγματα σχετικά με τέτοιες ομάδες είναι ο ισότιμος χαρακτήρας τους. Όπως ο ανθρωπολόγος Knauft έχει παρατηρήσει, οι κυνηγοί-συλλέκτες χαρακτηρίζονται από «ακραία πολιτική και σεξουαλική ισότητα». Τα άτομα σε τέτοιες ομάδες δεν συσσωρεύουν την ιδιοκτησία τους και τα υπάρχοντά τους. Έχουν ηθική υποχρέωση να μοιράζονται τα πάντα. Έχουν επίσης μεθόδους διατήρησης της ισότητας, εξασφαλίζοντας ότι δεν προκύπτουν διαφορές στην κοινωνική θέση. Αυτό γίνεται με το να δίνεται πίστωση και να υποβαθμίζεται ή να γελοιοποιείται όποιος είναι υπερβολικά επαρμένος. Οι Kung της Αφρικής ανταλλάσσουν βέλη πριν πάνε για κυνήγι και όταν σκοτωθεί ένα ζώο, η πίστωση δεν πηγαίνει στο πρόσωπο που έριξε το βέλος, αλλά στο πρόσωπο στο οποίο ανήκει το βέλος. Αν ένα άτομο γίνει υπερβολικά αυταρχικό ή υπερβολικά αλαζονικό, τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας τους τάσσονται εναντίον του ή τον εξοστρακίζουν. Συνήθως σε τέτοιες ομάδες, οι άνδρες δεν έχουν εξουσία πάνω στις γυναίκες. Οι γυναίκες συνήθως επιλέγουν τους συντρόφους που παντρεύονται, αποφασίζουν ποια δουλειά θέλουν να κάνουν και εργάζονται όποτε το επιλέξουν και αν ο γάμος διαλυθεί, έχουν δικαιώματα επιμέλειας για τα παιδιά τους. Άλλες πρόσφατες έρευνες για τις σύγχρονες ομάδες κυνηγών-συλλεκτών έδειξαν ότι οι άντρες και οι γυναίκες τείνουν να έχουν ίση θέση και επιρροή, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι η σεξουαλική ανισότητα άρχισε να εμφανίζεται με την ανάπτυξη της γεωργίας.

                          

Αλτρουϊσμός και Ισότητα

Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι ο εγωισμός και η σκληρότητα είναι φυσικά για τους ανθρώπους. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως ο ρατσισμός, ο πόλεμος και η αντρική κυριαρχία θα έπρεπε να έχουν επιλεγεί από την εξέλιξη, αφού δεν θα είχαν κανένα όφελος για εμάς. Στην πραγματικότητα, όπως είδαμε, τα άτομα που συμπεριφέρονται εγωιστικά και αδίστακτα θα ήταν λιγότερο πιθανό να επιβιώσουν, αφού θα είχαν εξαφανιστεί από τις ομάδες τους. Αντίθετα, είναι πιο λογικό να βλέπουμε χαρακτηριστικά όπως η συνεργασία, η ισότητα, ο αλτρουισμός και η ειρήνη ως φυσικά για τα ανθρώπινα όντα. Αυτά ήταν τα χαρακτηριστικά που επικρατούσαν στην ανθρώπινη ζωή για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, κατά τη διάρκεια της αποκαλούμενης εποχής της εξελικτικής προσαρμοστικότητας, και έτσι είναι προφανώς αυτά τα πιο δυνατά χαρακτηριστικά σε εμάς τώρα.

                       

Φυσικά, μπορεί να υποστηρίξετε ότι αν έτσι συμβαίνει, γιατί οι σημερινοί άνθρωποι συχνά συμπεριφέρονται τόσο εγωιστικά και αδίστακτα, και γιατί τα αρνητικά χαρακτηριστικά, όπως ο πόλεμος και η αντρική κυριαρχία είναι τόσο φυσιολογικά για πολλούς πολιτισμούς; Ωστόσο, θα πρέπει ίσως να εξετάσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά ως αποτέλεσμα περιβαλλοντικών και ψυχολογικών παραγόντων. Έρευνες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι όταν τα φυσικά περιβάλλοντα διαμονής των ανώτερων θηλαστικών (όπως οι χιμπατζήδες) διαταράσσονται, αυτά τείνουν να γίνονται πιο βίαια και ιεραρχικά. Έτσι ίσως κάτι παρόμοιο συνέβη σε εμάς, δεδομένου ότι εγκαταλείψαμε τον τρόπο ζωής του κυνηγού και στραφήκαμε στη γεωργία, και στη συνέχεια αρχίσαμε να ζούμε σε μικρές και μεγάλες πόλεις. Μια άλλη πιθανή θεωρία (την οποία προτείνω στο βιβλίο μου The Fall {= Η Πτώση}) είναι ότι η «πτώση» στον πόλεμο και την ιεραρχία (και άλλα αρνητικά χαρακτηριστικά) σχετίζεται με μια ψυχολογική αλλαγή που συνέβη σε ορισμένες ομάδες ανθρώπων, αρχίζοντας πριν από περίπου 6.000 χρόνια: την ανάπτυξη μιας αυξημένης αίσθησης ατομικότητας και ξεχωριστής προσωπικότητας. Όπως και να έχουν τα πράγματα, τα αρνητικά αυτά χαρακτηριστικά αναπτύχθηκαν τόσο πρόσφατα ώστε δεν είναι εύκολο να εξηγηθούν με όρους προσαρμογής ή εξέλιξης.

                       
 

Ως εκ τούτου, είναι ανακριβές να παρουσιάζονται τα ανθρώπινα όντα ως γενετικές μηχανές που ασχολούνται μόνο με την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους και των οποίων η εγωιστική και αδυσώπητη φύση είναι η αναπόφευκτη συνέπεια του προϊστορικού τους αγώνα για επιβίωση. Η «καλή» πλευρά της φύσης μας είναι πολύ πιο βαθιά ριζωμένη από την «κακή» πλευρά.

 

Του Steve Taylor, Ph.D.